Onderzoek naar berichtgeving over Gaza escalatie

Samenvatting onderzoek berichtgeving Gaza escalatie 9-17 maart 2012


In dit onderzoek is de berichtgeving van De Volkskrant, NRC Handelsblad, Trouw en het NOS journaal over de recente escalatie rond de Gazastrook en Zuid-Israël (10-17 maart) bekeken en beoordeeld op evenwichtigheid. Ons viel op dat er in de berichten die we spontaan tegenkwamen erg weinig aandacht was voor de achtergronden van de escalatie en voor het aantal raketten dat op Israël werd afgevuurd en hun impact. We hebben een aantal zaken op een rijtje gezet waarvan we meenden dat die van belang zijn voor een goed begrip van wat er gaande was en een evenwichtige berichtgeving, zoals de reden dat Israël op vrijdag 9 maart twee leden van de Volksverzetscomités (PRC's) doodde, het feit dat er ook daarvoor al raketten op Israël werden afgevuurd, hoe snel werd in het artikel duidelijk dat de Palestijnse slachtoffers vooral strijders waren, werd in de kop geweld van beide kanten genoemd, werd duidelijk dat Israël verschillende maatregelen nam om doden aan haar kant te voorkomen en de raketten ondanks het geringe aantal Israëlische slachtoffers veel impact hadden op het leven voor een miljoen mensen?

Uit de artikelen op zowel de websites van de verschillende kranten als de papieren edities en de berichten en geluid- en videofragmenten op de website van de NOS kwam een behoorlijk onevenwichtig beeld naar voren. Men ging veelal voorbij aan het Israëlische leed en de voortdurende angst waarin een miljoen mensen leven. Ook het feit dat Israël de scholen in dit gebied gesloten hield en de afgelopen jaren veel heeft geïnvesteerd in schuilkelders en een goed maar duur raketafweersysteem bleef onvermeld, met uitzondering van de papieren editie van de Volkskrant en enkele geluidsfragmenten van de NOS.

In de berichtgeving lag sterk de nadruk op de doden en gewonden aan Palestijnse kant, en het feit dat er in Israël slechts enkele gewonden vielen. Soms werd dat contrast nog vergroot door toe te voegen dat de Palestijnse raketten weinig schade aanrichtten in Israël. Pas later in de artikelen werd (soms impliciet) gemeld dat de meeste (en de eerste dagen alle) doden aan Palestijnse kant strijders waren. De escalatie begon nadat Israël twee leden van de Volksverzetscomités had gedood, die volgens Israëlische inlichtingen bezig waren met een grote aanslag op Israël. Dat laatste werd echter vaak niet genoemd. Andere doden waren vooral leden van de Islamitische Jihad die op weg waren raketten af te vuren, of in of nabij raketlanceerinstallaties en wapenopslagplaatsen aanwezig waren. In plaats van op het verschil in doden aan beide kanten te wijzen had men ook de nadruk kunnen leggen op het verschil in intentie: de meer dan 300 vanuit Gaza afgevuurde raketten waren zonder uitzondering bedoeld om maximale schade aan te richten en zoveel mogelijk slachtoffers te maken, terwijl Israël juist probeert om zowel aan eigen kant als bij de Palestijnen onschuldige slachtoffers te vermijden. Terwijl de Islamitische Jihad (net als Hamas) opereert vanuit burgergebied en raketten in de nabijheid van huizen en scholen afschiet, doet Israël er alles aan de eigen bevolking te beschermen. Al deze zaken bleven onderbelicht, zodat alleen de simpele rekensom: 25 doden tegenover 8 gewonden overbleef. Alsof de moraliteit van beide partijen kan worden afgemeten aan het aantal slachtoffers dat men had te betreuren.

De berichten op de websites zijn het meest gekleurd. Er wordt nauwelijks enige achtergrond informatie gegeven zodat een en ander gereduceerd wordt tot het aantal doden en gewonden aan beide kanten. Daarbij meldden de koppen bijna uitsluitend Israëlisch geweld, evenals de foto's. Het aantal raketten op Israël wordt veel minder vaak genoemd dan het aantal Palestijnen dat door Israël werd gedood, en het werd vaak niet of pas in de laatste alinea duidelijk dat de gedode Palestijnen voornamelijk strijders waren. De berichten op de websites waren vaak afkomstig van het persbureau ANP, en vaak was hetzelfde bericht op vele websites geplaatst. Het is daarom bijzonder kwalijk dat juist het ANP zulke slechte en gekleurde artikelen aflevert.

Van de kranten besteedde de Volkskrant de meeste aandacht aan het conflict, met zeven artikelen online en nog eens vier in de papieren krant. De Volkskrant bood tevens de meeste achtergrond, met een interview met een Palestijnse strijder en een stukje van de Israëlische ambassadeur. De NRC had drie artikelen in de papieren krant en vier online en Trouw had zeven artikelen online en weinig in de papieren krant. Bij De Volkskrant is er een duidelijk verschil tussen de artikelen online die van de persbureaus afkomstig waren en kort en gekleurd waren en de eigen berichtgeving in de papieren krant die veel evenwichtiger is. Bij de NRC zijn juist de online berichten nog relatief evenwichtig, vergeleken met zowel de eigen papieren krant als met de ANP berichten die Trouw en de Volkskrant online plaatsten. NRC gaat in de papieren krant weliswaar iets dieper op de zaak in maar dat leidt niet tot evenwichtigere berichtgeving. Ook bij de NOS is er een duidelijk verschil tussen de geschreven artikelen op de website en vooral de geluidsfragmenten, waarin meestal de correspondente aan het woord kwam.

Naast omissies en selectieve berichtgeving waren er ook enkele feitelijke onjuistheden. Zo meldden NOS, Trouw en VK dat er sinds het einde van de Gaza oorlog een staakt het vuren was en dat Hamas dat ook nakwam. Er werden echter de afgelopen maanden geregeld raketten op Israël afgevuurd en ook Hamas heeft na de Gaza oorlog meermaals raketten afgevuurd. Ook zijn er vorig jaar aanslagen geweest in onder andere Eilat en verijdelt Israël ook nog steeds aanslagen.

Alle media meldden ook de dood van een tienerjongen door Israël op 12 maart. Het is echter onwaarschijnlijk dat hij door Israël is gedood, zoals blijkt uit het verslag van een AFP verslaggever die ter plekke was.

Zowel NRC als De Volkskrant hadden op hun websites een verkeerd foto-onderschrift dat later stilzwijgend gecorrigeerd werd, waarschijnlijk na klachten van lezers: de NRC meldde daarbij dat Israël 200 raketten op de Gazastrook had afgevuurd, wat natuurlijk andersom moest zijn, terwijl De Volkskrant meldde dat een raket van het Iron Dome raketafweersysteem 'op de Gazastrook afgevuurd' werd, terwijl het natuurlijk een uit Gaza afkomstige raket probeerde te onderscheppen. Beide fouten zetten Israël negatief neer.

Hoewel men in de berichtgeving het onderscheid tussen burgers en strijders vaak niet maakte, lijkt dit wel een reden dat de berichtgeving over deze escalatie niet prominenter werd gebracht. De kranten maakten er geen voorpagina nieuws van en de NOS had alleen een paar korte berichten in de TV journaals, zonder reportages. Ook de internationale veroordelingen die Israël bij dergelijke escalaties doorgaans ten deel vallen bleven grotendeels uit. Terecht eiste het zo veel extremere dagelijkse bloedbad in Syrië meer aandacht op. Desondanks is de berichtgeving, vooral het aantal berichten op de websites van Trouw en de Volkskrant, toch wat buitenproportioneel te noemen.

Zie het volledige onderzoek hier.

Is Israel Doomed?

By Kenneth Levin
FrontPageMagazine.com | Friday, January 23, 2009

Israel's enemies assert that its destruction is inevitable, and those who would destroy her are cheered on by many in the West. At the same time, Western mainstream media, particularly in Europe but also major media outlets in America, do puff pieces on Israel's genocidal adversaries, slant the news to conform to her enemies' propaganda, and support the delegimitization of the Jewish state.

The Gaza War, and the response to it across the world, have underscored the threats to the state's survival, Israel's often maladaptive and self-defeating reactions, and what is required of the state to counter those who challenge her existence.

Is Israel Doomed?

De media: een podium voor propagandisten

De Noorse arts Mads Gilbert, die wordt afgeschilderd als de personificatie van moed, is op televisieschermen over de hele wereld en in vele kranten te zien geweest, inclusief de BBC, CBS, CNN, ABC, Independent, Sky News, en de New York Times. Nu bericht het AFP:

“Er bestaat een zeer sterk vermoeden dat Gaza nu wordt gebruikt als een laboratorium om nieuwe wapens te testen", zei Mads Gilbert tegen verslaggevers op de luchthaven Gardermoes in Oslo, waar hij commentaar gaf op de verwondingen die hij en zijn collega Erik Fosse hadden gezien tijdens hun werkzaamheden in het Shifa Hospital in Gaza.

De beide medici, die op 31 december naar het oorlogsgebied waren gestuurd door de pro-Palestijnse hulporganisatie NORWAC, zeiden dat ze duidelijke tekens hadden gezien dat Dense Inert Metal Explosives (DIME), een experimenteel explosief, in Gaza werd gebruikt.

“Dit is een nieuwe generatie van zeer krachtige explosieven die bijzonder krachtige ontploffingen veroorzaken binnen een gebied van vijf tot tien meter ," zei Gilbert, 61.

“We hebben de slachtoffers die door de bom zijn getroffen niet gezien, omdat ze gewoonlijk uiteen worden gereten en het niet overleven, maar we hebben een aantal bijzonder brute amputaties gezien... zonder verwondingen door granaatscherven, waarvan we sterk het vermoeden hebben dat ze veroorzaakt zijn door de DIME-wapens," voegde hij eraan toe.

In een ander bericht van AFP beweert Gilbert: “Gaza in 2009 begint een nieuw en bloedig hoofdstuk te worden in de geschiedenis van Palestina en het Midden-Oosten dat, helaas, te vergelijken is met Sabra en Shatila,” in een poging Israël verdacht te maken in de slachting in het Palestijnse vluchtelingenkamp in 1982 die werd aangericht door christelijke Falangisten.

Maar wie is dr. Mads Gilbert? Is hij een geloofwaardige en objectieve arts? Naar aanleiding van zijn vele media-optredens schrijft Melanie Phillips:

Gilbert werd gepresenteerd als een gewone arts. Maar Gilbert blijkt helemaal geen gewone arts te zijn. Hij is een politiek activist en lid van de Noorse Maoïstische “Red” partij. Hij koestert niet alleen een diepgewortelde vijandigheid tegenover Israël, maar is al heel lang een activist in de Palestijnse “solidariteit”-beweging, en steunde zelfs de aanvallen van 11 september. Een lezer op deze website – waar een video met nog meer opruiende opmerkingen van Gilbert te zien is – postte zijn eigen vertaling van Gilberts opmerkingen van die strekking, evenals Gilberts pagina op Wikipedia, die het volgende bevat (in het Noors):

Kort na de aanval op het World Trade Center in de Verenigde Staten in september 2001 veroorzaakte Gilbert enige opwinding toen hij het morele recht verdedigde van mensen die onderdrukt worden om de Verenigde Staten aan te vallen. “Als de regering van de Verenigde Staten het recht heeft burgers in Irak te bombarderen en te doden dan hebben degenen die onderdrukt worden het morele recht de Verenigde Staten aan te vallen met elk wapen dat ze maar kunnen maken. Dode burgers zijn allemaal hetzelfde, of het nu Amerikanen, Palestijnen of Iraki’s zijn.” Op de rechtstreekse vraag of hij de terroristische aanvallen op de Verenigde Staten steunde, antwoordde Gilbert: “Terreur is een slecht wapen, maar het antwoord is ja, binnen de context die ik heb aangegeven.”

Dezelfde dr. Mads Gilbert speelde een hoofdrol in de recente Pallywood-productie van Ashraf Mashharawi over de reanimatie en dood van zijn broertje. Een reanimatie die op littlegreenfootballs. com door talloze lezers met medische ervaring als totaal ongeloofwaardig werd afgedaan, terwijl lezers met een militaire achtergrond hun ongeloof uitten over de bewering dat de kinderen op het dak het doelwit waren geweest van een gerichte raketaanval door een onbemand vliegtuigje, gezien de geringe schade aan het dak (inclusief meubilair!). Zie ook: Pallywood op CNN

Een arts die zich leent voor een video met een nagespeelde reanimatie om sympathie te wekken voor een terroristische organisatie verdient het voor een medische tuchtraad gesleept te worden wegens onethisch gedrag. Het is te hopen dat de medische authoriteiten in Noorwegen wakker worden en alsnog stappen ondernemen.

Bron: Honest Reporting.

In Trouw staat vandaag een artikel getiteld: Steun voor Israël spreekt niet meer vanzelf. In het artikel worden allerlei redenen genoemd waarom de steun voor Israël in ons land aan het afkalven is. Helaas geen woord over het effect van de al jaren durende stemmingmakerij in de Nederlandse media tegen Israël en voor het "zielige Palestijnse volk". Ook onze media zijn overwegend links, net als dr. Mads Gilbert. Ook hier krijgt dit soort anti-Israëlpropaganda dagelijks vrij baan. Met alle gevolgen van dien...

'In negentig sekonden, graag’

Arabist Jansen

Kort na de moord op Theo van Gogh zat ik samen met de Amsterdamse hoogleraar Ruud Peters in een tv-programma op prime time. De presentator was een halve zool wiens naam en gelaatstrekken mij niet zijn bijgebleven.

Hij liet een filmpje draaien waarin een Marokkaans meisje op verongelijkte toon uitlegde dat de islam een godsdienst van vrede was, en dat de islam nooit onschuldigen ter dood liet brengen. Ze beklaagde zich bitter over de ongehoorde islamofobie van Nederland. Op de achtergrond bloemen, tuinen en stemmige muziek. Ruud vond het wel een mooi filmpje, of misschien waren zijn gedachten tijdens het bekijken van het meisje wat afgedwaald. Terwijl Ruud betekenisloze volzinnen mummelde (onder het trefwoord: achterstandssituatie) werd ik steeds bozer.
De halve zool was daarentegen buitengewoon met Ruuds fijnzinnige betoog ingenomen, dit paste helemaal in de lijn van het regime. Staatstelevisie in optima forma. Maar ja, zo'n programma is nu eenmaal gebaat bij afwisseling en flits, dus na een tijdje mocht ik als islamwatcher-zonder-rose-bril ook wat zeggen. Nu, afwisseling had ik op dat moment hoog in het vaandel.

Ik citeer mezelf uit het hoofd, geen garantie dat het precies zo gezegd is: ‘Als wat dat meisje in dat filmpje zegt, waar zou zijn, dan zou Theo van Gogh nu nog leven'. Mijn reactie was wel veel korter dan die van Ruud, maar ik deed mijn zegje met iets meer emotie en iets meer articulatie dan deze collega-Arabist. Heel Nederland wist op dat moment al dat Theo in naam van de islam vermoord was door een moslim in een djellaba. De geloofwaardigheid van de halve zool en van Ruud was niet meer vanzelfsprekend.

De productiemedewerksters die normaal iets vriendelijks tegen de ‘gasten’ van het programma moeten zeggen bij het uitlaten, tijdens de lange weg van studio naar uitgang, in het doolhof van de gebouwen op het Mediacentrum, begeleidden me na afloop in stilte naar de buitendeur toe, zonder een woord te zeggen.

Vrienden en kennissen die het gezien hadden, belden me op of sms'ten me terwijl ik nog in de taxi naar huis zat dat ik nu echt over de schreef was gegaan, en dat ik nu echt nooit meer op de tv zou komen. Maar dat bleek mee te vallen. De volgende dag ‘stond de telefoon niet stil’, en ik kreeg uitnodigingen, uit binnen- en buitenland, voor meer praat- en actualiteitenprogramma's dan ik aan kon nemen.

Lees de rest op Hoeiboei

Obama voor wapenbezit?

"Uit donderdag gepubliceerd onderzoek van actualiteitenrubriek EénVandaag en dagblad De Pers blijkt dat de meeste Nederlanders Obama opvattingen toedichten die hij niet heeft." Aldus de Telegraaf vorige week in een artikel.

Dat ook EénVandaag en De Pers Obama opvattingen toedichten die hij niet heeft blijkt wel uit de volgende brief op http://www.isra.org/:

Illinois State Rifle Association Executive Director Richard Pearson Issues Open Letter to Nation's Sportsmen Regarding Obama's History in the Illinois Senate

CHICAGO, Oct 15, 2008 /PRNewswire-USNewswire via COMTEX/ -- The following is the text of an open letter to the nation's hunters and sportsmen issued today by Illinois State Rifle Association Executive Director Richard Pearson:

Fellow Sportsman,
Hello, my name is Rich Pearson and I have been active in the firearm rights movement for over 40 years. For the past 15 years, I have served in the Illinois state capitol as the chief lobbyist for the Illinois State Rifle Association.

I lobbied Barack Obama extensively while he was an Illinois State Senator. As a result of that experience, I know Obama's attitudes toward guns and gun owners better than anyone. The truth be told, in all my years in the Capitol I have never met a legislator who harbors more contempt for the law-abiding firearm owner than does Barack Obama.

Although Obama claims to be an advocate for the 2nd Amendment, his voting record in the Illinois Senate paints a very different picture. While a state senator, Obama voted for a bill that would ban nearly every hunting rifle, shotgun and target rifle owned by Illinois citizens. That same bill would authorize the state police to raid homes of gun owners to forcibly confiscate banned guns. Obama supported a bill that would shut down law-abiding firearm manufacturers including Springfield Armory, Armalite, Rock River Arms and Les Baer. Obama also voted for a bill that would prohibit law-abiding citizens from purchasing more than one gun per month.

Without a doubt, Barack Obama has proven himself to be an enemy of the law abiding firearm owner. At the same time, Obama has proven himself to be a friend to the hardened criminal. While a state senator, Obama voted 4 times against legislation that would allow a homeowner to use a firearm in defense of home and family.

Does Barack Obama still sound to you like a "friend" of the law-abiding gun owner?

And speaking of friends, you can always tell a person by the company they keep. Obama counts among his friends the Rev. Michael Pfleger - a renegade Chicago priest who has openly called for the murder of gun shop owners and pro-gun legislators. Then there is his buddy Richard Daley, the mayor of Chicago who has declared that if it were up to him, nobody would be allowed to own a gun. And let's not forget Obama's pal George Soros - the guy who has pumped millions of dollars into the UN's international effort to disarm law-abiding citizens.

Obama has shown that he is more than willing to use other people's money to fund his campaign to take your guns away from you. While a board member of the leftist Joyce Foundation, Barack Obama wrote checks for tens of millions of dollars to extremist gun control organizations such as the Illinois Council Against Handgun Violence and the Violence Policy Center.

Does Barack Obama still sound to you like a "friend" of the law-abiding gun owner?

By now, I'm sure that many of you have received mailings from an organization called "American Hunters and Shooters Association(AHSA)" talking about what a swell fellow Obama is and how he honors the 2nd Amendment and how you will never have to worry about Obama coming to take your guns. Let me make it perfectly clear - everything the AHSA says about Obama is pure hogwash. The AHSA is headed by a group of left-wing elitists who subscribe to the British view of hunting and shooting. That is, a state of affairs where hunting and shooting are reserved for the wealthy upper-crust who can afford guided hunts on exclusive private reserves. The AHSA is not your friend, never will be.

In closing, I'd like to remind you that I'm a guy who has actually gone nose to nose with Obama on gun rights issues. The Obama I know cannot even begin to identify with this nation's outdoor traditions. The Obama I know sees you, the law abiding gun owner, as nothing but a low-class lummox who is easily swayed by the flash of a smile and a ration of rosy rhetoric. The Obama I know is a stony-faced liar who has honed his skill at getting what he wants - so long as people are willing to give it to him.

That's the Barack Obama I know.

The ISRA is the state's leading advocate of safe, lawful and responsible firearms ownership. Founded in 1903, the ISRA has represented the interests of millions of law-abiding Illinois firearm owners.

"John McCain wordt door het Nederlandse publiek vooral gezien als te oud, oncharismatisch en een kandidaat die opkomt voor de rijken," aldus EénVandaag en De Pers. Dat het Nederlandse publiek McCain zo ziet is in niet geringe mate te danken aan de verheerlijking van de Messias door de (linkse) Nederlandse media en de demonisering van vooral McCain's keuze voor vice-president, Sarah Palin. En dit is helaas maar één van de vele voorbeelden waaruit blijkt dat Barack Hussein Obama niet de enige "stony-faced liar" is in deze onverkwikkelijke verkiezingen.

Update: Bijna een week na de verkiezing van Obama is de verkoop van wapens en ammunitie in de VS met ongeveer 10% gestegen. Vooral aanvalswapens als de AK-47 gaan als warme broodjes over de toonbank. Terwijl dit door even een beetje rond te neuzen op een blog als littlegreenfootballs.com natuurlijk zeer voorspelbaar was, zijn de Nederlandse media blijkbaar niet meer in staat of van zins hun primaire taak, betrouwbare nieuwsgaring, te vervullen. Misschien wordt het tijd de krant op te zeggen, de publieke omroep links te laten liggen en over te schakelen op de nieuwe media...